Land Serwis

Land Rover Zordrag wg Rayo4x4 (2010)

Gdyby na rajdzie Drezno-Wrocław odbywał się automobilowy konkurs Mistera Piękności, Land Rover Zordrag skonstruowany przez firmę Rayo4x4 byłby murowanym faworytem do zwycięstwa. Myśl ta bynajmniej nie jest podszytą ironią, bowiem pomarańczowa rajdówka Jacka Iskry i Michała Wiewiórowskiego, chlubić się może nie tylko zewnętrzną urodą, ale i niezwykle frapującym wnętrzem.

LR Zordrag to pierwsza, zbudowana „od zera” rajdówka we wrocławskiej firmie Rayo4x4. Firma kierowana przez Jacka Iskrę specjalizowała się dotąd głównie w autach wyprawowych oraz w wyposażaniu w off-roadowe akcesoria standardowych terenówek. – W międzyczasie zrodził się pomysł, aby sprawdzić się również w rajdach – opowiada Jacek. – Spróbowaliśmy swych sił w okolicznych imprezach, ale z czasem zapragnęliśmy „czegoś więcej” i tak zrodził się pomysł budowy profesjonalnej rajdówki.

Rayo4x4 to firma powszechnie znana ze swej miłości do Land Roverów (choć z otwartymi rękoma przyjmuje również samochody innych marek), dlatego plan od początku był mocno „landroverowy”. Pierwotnym pomysłem była kompleksowa przebudowa LR Discovery, ale długie debaty zaowocowały ostatecznie decyzją o budowie od podstaw zupełnie nowego auta. Podstaw – oczywiście – rodem z UK…

- Założenia były proste – opowiada Jacek. – Chcieliśmy auto o solidnej konstrukcji, z mocnym silnikiem, dużym skokiem zawieszenia, zdolne rozwijać duże prędkości. Auto, które poradzi sobie zarówno na rajdzie „trudniejszym”, jak Drezno-Wrocław, gdzie potrzebne są wyciągarki, dodatkowe wyposażenie, bardziej agresywne opony, jak i „szybszym”, takim jak Baja Saxonia, przed którym moglibyśmy go szybko odchudzić. Stąd między innymi pomysł zastosowania wyciągarek elektrycznych, które można łatwo demontować. W trakcie prac staraliśmy się opierać na załącznikach regulacyjnych FIA, ale nie traktowaliśmy ich jako przymus, bowiem naszym celem były rajdy „niehomologowane”. Dlatego w naszym aucie znaleźć można wiele eksperymentalnych rozwiązań, np. bak paliwa zrealizowany jest według naszego, autorskiego pomysłu.

Baza auta przypomina rozwiązania znane z dawnych sezonów RMPST: podstawą jest solidna (nieco zmodyfikowana) rama podłużnicowa z LR Discovery, opierająca się na słynących ze swej wytrzymałości mostach z Patrola Y61. Źródło napędu stanowi mocna V-ósemka BMW (4 l, 298 KM).


Prace przy aucie zapoczątkowało wykonanie profesjonalnego projektu auta, a następnie – wzorem najlepszych fabryk i teamów – „ulepienie” ze styropianu i szpachli pełnowymiarowego fantomu Zordraga, który odtąd śnił się po nocach (nie tylko w koszmarach) wszystkim, zaangażowanym w projekt osobom, co powodowało, że niemal każdego dnia rodziły się nowe koncepcje i „przemyślenia”, czasem prowadzące do przerabiania – zdawałoby się – już gotowych elementów samochodu.

- Dopiero po fazie projektowania przystąpiliśmy do właściwych prac nad rajdówką – opowiada Jacek. – A właściwie do Wielkiego Spawania. Na ramie Disco powstała klatka bezpieczeństwa, która stanowi część nośną zabudowy i poszycia zewnętrznego. Ale już przy plastikach zaliczyliśmy pierwszą wpadkę. Zupełnie nam się nie udały! Zwróciliśmy się więc z prośbą o pomoc do profesjonalistów z branży jachtowej, którzy dobrze wiedzieli, jak należy obchodzić się z żywicą i płótnem. Poszycie zewnętrzne zostało wykonane z włókna węglowego i aluminium, co zapewniało lekkość i sztywność zabudowy, a zarazem gwarantowało odporność na zniszczenie.

Silnik połączony został z 5-biegową, manualną skrzynią biegów BMW. Terenową sprawność zapewniał Zordragowi reduktor z Patrola GR oraz blokady umieszczone w obu mostach. Jego tajną bronią było wyśmienite amerykańskie zawieszenie FOX – po dwa amortyzatory na koło. – Kupiliśmy je od naszych nowych kolegów zza Wielkiej Wody, którzy specjalizują się w budowie rajdówek na rajdy baja – mówi Jacek. – O ściganiu z dużą prędkością w terenie wiedzą wszystko – zjedli na tym zęby. Bardzo cieszymy się z tej nowej znajomości. Amortyzatory zastosowane w naszym aucie zapewniają maksimum regulacji zawieszenia, co pozwala na uzyskanie odpowiedniej charakterystyki na każdym odcinku specjalnym.

Zordrag porusza się na oponach o rozmiarze 285/75 R16, które założono na felgi o odsadzeniu ET -50. Rolę wędzidła dla narowistego auta pełnią hamulce z Patrola GR.

W kabinie zamontowano dwa fotele kubełkowe Bimarco z pięciopunktowymi pasami bezpieczeństwa hottest celebrities TRS. Większość wyposażenia (kierownica, pedały) jest produkcji renomowanej firmy Sparco. Orientację na rajdzie i w terenie zapewniają dwie Explony („duża” i „mała”) oraz odbiornik GPS Garmin 276. Deska rozdzielcza i tunel, podobnie jak maska i dach, wykonane zostały z włókna węglowego.

W tylnej części auta umieszczony został bak zbudowany wg autorskiego pomysłu Rayo4x4 o pojemności 180 l, „obsługiwany” przez dwie pompy paliwa Bosch. W zależności od zawodów i spodziewanych trudności w bagażniku przewozić można 1-2 koła zapasowe, a także podnośnik hi-lift, liny i całą masę innych „przydasiek”. Samochód w pełni zatankowany, wyposażony w dwie wyciągarki elektryczne i mający na pokładzie dwa koła zapasowe waży 1980 kg, czyli jest bliski wagi zalecanej przez FIA.

Budowa Zordraga rozpoczęła się w styczniu 2009 r., a zakończyła się w kwietniu 2010 r. – Nie oznacza to jednak, że pracowaliśmy nad nim non stop – śmieje się Jacek. – W międzyczasie nasza firma zmieniła siedzibę i sporo czasu pochłonęła nam przeprowadzka. Bywały też pilniejsze zlecenia. Dzięki doskonałej pracy naszych mechaników: Adasiowi i Piotrkowi, udało nam się zbudować naprawdę dobre auto, które spełnia nasze oczekiwania. Te wielo miesięczne prace pozwoliły nam w spokoju opracować całą konstrukcję. Czasem – nie ukrywam – eksperymentowaliśmy, bo w końcu to nasza pierwsza „prawdziwa” rajdówka.

LR Zordrag jest obecnie wizytówką firmy Rayo4x4, w której zbudowany został od A do Z. Jedynie klatka bezpieczeństwa była gięta poza jej siedzibą. Swój chrzest bojowy samochód przeszedł na tegorocznym rajdzie Drezno-Wrocław, który rozpoczął w wyśmienitym stylu – po pierwszych etapach zajmował 11. lokatę, nie czując żadnego respektu przed doborową stawką rywali. – Sami byliśmy zaskoczeni, że tak dobrze nam idzie – wspomina Jacek. – Oczywiście im dalej „w las”, tym było gorzej, ale ostatecznie zajęliśmy 31. lokatę, która nas – zupełnych debiutantów – naprawdę bardzo cieszy! Dla wszystkich: Załogi, Zespołu, Serwisu, samochodu rajd ten był absolutnie pierwszą profesjonalną imprezą w karierze, nie licząc kilku wcześniejszych wypadów w teren, kiedy to pokręciliśmy się na luzie, szukając pieczątek. Na „Dreźnie” każdego dnia płaciliśmy frycowe – raz zgubiliśmy sticka, innym razem zalaliśmy itinerer, albo „przestrzeliliśmy” azymut. Ja również dopiero uczyłem się, jak opanować bestię, która drzemie w Zordragu – nigdy wcześniej nie prowadziłem tak szybkiego i mocnego auta.

W rajdówce mimo „wieku dziecięcego” psuło się niewiele. W drugim dniu zawodów przepalił się główny wyłącznik prądu, a później zawiodły jeszcze dwa przełączniki elektryczne „made in China” – od świateł i sterowania wyciągarki. Na finałowym etapie auto stanęło na trasie z powodu zatkanych filtrów i pomp paliwa, co niemal na pewno było spowodowano kiepską jakością paliwa (zatankowego na bazie!).

- I to wszystkie awarie – mówi Jacek. – Czyli nic nadzwyczajnego. Nie spotkała nas sytuacja, aby auto zatrzymało się i nie chciało dalej jechać. Dla nas to ogromny sukces!

Następny start Zordraga planowany jest na wiosnę 2011. Ekipa Rayo4x4 nowy sezon chce rozpocząć od Baja Saxonia, ale szczyt formy szykować będzie na Drezno-Wrocław 2011. Pewne jest, że w trakcie rajdu nie raz o Zordragu usłyszycie…
text: Arek Kwiecień, fot. Rayo4x4, Arek Kwiecień / Sigma Pro

Land Rover Zordrag wg Rayo4x4 - faza budowy:



Land Rover Zordrag wg Rayo4x4 - efekt końcowy:


Land Rover Zordrag wg Rayo4x4 - gotowość bojowa:


Land Rover Zordrag wg Rayo4x4 - akcja (Drezno-Wrocław 2010):



Inne zmoty:

  • Mud Warrior 4x4 - radosna twórczość Darka Walczucha
    Mud Warrior 4x4 - radosna twórczość Darka Walczucha

    Silnik z Hondy CRX Del Sol, reduktor z Samuraia, a dyfry z Audi Quattro. Zawieszenie niezależne i w pełni pneumatyczne. Chłodnica z Poloneza, a kompresor z Range Rovera. Mud Warrior 4x4 to - jak sam jego projektant mówi - wytwór radosnej twórczości. Pojazd stworzony przede wszystkim po to, by się dobrze bawić. Darek Walczuch specjalnie dla nas opisał proces budowy swojej miniterenówki oraz zdradził sekrety jej konstrukcji.

  • Jimny EVO6 Marcina Małolepszego i Łukasza Kożuchowskiego
    Jimny EVO6 Marcina Małolepszego i Łukasza Kożuchowskiego
    Waży tylko 850 kilogramów, dysponując mocą 160 KM. Ma w pełni niezależne zawieszenie, obie osie skrętne i silnik umieszczony za kabiną załogi. Z dwoma wyciągarkami i prześwitem identycznym jak w Gratach zamierza rzucić rękawicę najlepszym autom przeprawowym w kraju. Jimny EVO6 vel GADzior nr 4 Marcina „Małysza” Małolepszego – projekt realizowany przez STRANGE-SERVICE Łukasza Kożuchowskiego – ma szansę doprowadzić do małej rewolucji w naszym świecie rajdów terenowych.
  • Land Rover 110 (2003) - Piotr Kowal
    Land Rover 110 (2003) - Piotr Kowal
    Piaskowy Land Rover Pick-up - jeden z najlepszych obecnie samochodów terenowych w Polsce - jest konstrukcją powstałą na zasadzie połączenia kilku elementów, które zostały zaadaptowane z różnych modeli Land Rovera, tworząc samochód umiejący zwyciężać nie tylko w najtrudniejszych krajowych rajdach przeprawowych, ale i również potrafiący z powodzeniem rywalizować z najlepszymi autami zagranicznymi. Bezpośrednią przyczyną, dla której został on zbudowany, był start w jednym z najsłynniejszych i najtrudniejszych rajdów świata – rozgrywanym w Malezji Rainforest Challenge. Zamierzeniem właściciela a zarazem projektanta samochodu - Piotra Kowala było skonstruowanie pojazdu, który okazałby się niezawodny w malezyjskiej dżungli, a zarazem byłby konkurencyjny dla innych, świetnie przygotowanych samochodów należących do zawodników zagranicznych.
  • Zrób sobie Tomcata – Range Rover Oskara Góreckiego
    Zrób sobie Tomcata – Range Rover Oskara Góreckiego

    Jego ojciec niegdyś startował w Dakarze, a jego brat do dziś występuje w roli etatowego pilota czołowych polskich rajdowców, z którymi osiąga sukcesy w Polsce i za granicą. Dzięki temu nazwisko „Górecki” nieraz pojawiało się  w relacjach na Terenowo.pl, jednak najczęściej w kontekście seniora rodziny – Roberta i jego syna Ernesta. Tymczasem Góreckich jest trzech – drugi syn Roberta, Oskar, choć rzadko rywalizuje w rajdach, w terenie czuje się również znakomicie, a jego oczkiem w głowie jest  przebudowany, sportowy Range Rover.

  • Projekt SVM inż. Rafała Radulskiego – ciąg dalszy nastąpił
    Projekt SVM inż. Rafała Radulskiego – ciąg dalszy nastąpił

    Od ukazaniu światu pierwszego opisu Projektu SVM minęło ponad dwa lata. Czas niekrótki, ale wykorzystany pracowicie. Swój pomysł rozwijałem nieśpiesznie, ale szczegółowo, przemyślanie. Dziś jest gotowym do wdrożenia projektem, dokumentacją techniczną, a efektem końcowym ma być samochód terenowy... Ale zacznijmy od początku.

  • JEEP. There's only one! - nowy Wrangler (2008) Wojtka Polowca
    JEEP. There's only one! - nowy Wrangler (2008) Wojtka Polowca
    - W porównaniu do mojego poprzedniego samochodu nowy Jeep miał być lżejszy, niższy, posiadać zwolnice i wyciągarkę mechaniczną zsynchronizowaną z kołami – mówi o początkach prac nad nowym autem Wojciech Polowiec, zwycięzca Pucharu Polski 2003, wielokrotny triumfator słynnych rajdów KCS w Austrii oraz niezliczonej ilości innych rajdów przeprawowych w Polsce i za granicą. Nowego Wranglera, który powstał w krakowskim serwisie Raffi  według projektu Pawła "Szwagra" Przybyłowskiego, mogliśmy po raz podziwiać przed tygodniem na inauguracyjnej rundzie Pucharu Polski 2008 w Bojanowie. Jeep, dla którego był to pierwszy poważny test w życiu, zdał go z bardzo dobrym rezultatem – Wojtek ze „Szwagrem” zajęli V miejsce. Teraz planują drobne poprawki, po wprowadzeniu których samochód ma już się bić o najwyższe lokaty. O Wranglerze Wojtka Polowca pewnie nie raz jeszcze będzie głośno na Terenowo.pl.