Land Serwis

Jeep EVO II Darka Luberdy (2009) - wejście smoka

Jego dotychczasowe auto, którym wygrywał Puchar Polski, Puchar Europy, Croatię Trophy, Magam Trophy, a na Rainforest Challenge wywalczył III miejsce, miało najpierw 220 KM, a potem 345 KM. Ważyło 2100 kilogramów. Jego nowe auto (a może już bolid?) ma 420 KM i waży o 400 kilogramów mniej. Posiada mosty portalowe, wyciągarkę BRDM-a i podwójne Ohlinsy przy każdym kole. Zabrakło Wam oddechu?

Darek Luberda i Szymon Polak to bez wątpienia najbardziej utytułowana polska załoga off-roadowa. W Europie jej się boją, w Azji kłaniają z szacunkiem, ale w Polsce - wedle hasła: „Bić Mistrza!” – nikt jej nie odpuszcza. Kiedy ich dotychczasowy samochód – Jeep Wrangler 5.7 V8 – po blisko 5 latach tortur w terenie zaczął odczuwać „starcze” dolegliwości, Darek postanowił zbudować jego następcę.

- Moje trzy najważniejsze założenia, jak przyjąłem na początku prac koncepcyjnych, to: jak najniższa masa auta, jego nieduża wysokość, a przez to nisko położony środek ciężkości, i naprawdę mocny silnik – opowiada. Czy może być coś mocniejszego niż dotychczasowa jednostka 5.7 V8 HEMI, które dawała 345 KM? Ano okazuje się, że może (wolę nie myśleć, jaki silnik będzie montowany w EVO III...). Jest nim stuningowany fabrycznie przez Chryslera dla potrzeb grupy SRT (Street and Racing Technology ) silnik 5.7, który dzięki modyfikacjom i wymianie osprzętu osiąga moc 420 KM wyciskanych z pojemności... 6.1 litrów. Przy okazji cechując się tak pożądanymi w off-roadzie rozwiązaniami, jak choćby hermetyczna cewka zasłaniająca na raz 2 świece zapłonowe, dzięki czemu silnik może pracować w pełnym zanurzeniu. W Malezji, dokąd Darek w tym roku się ponownie wybiera, z pewnością nie zabraknie okazji do podmorskiej żeglugi...

Amerykański silnik najlepiej czuje się w parze z amerykańską skrzynią biegów – jest nią skrzynia NV4500 HD montowana m.in. w Dodge’ach i Fordach Pick-up. Reduktor również można znaleźć w ranczerskich pikapach (np. Fordzie Bronco), co ciekawe zarówno w tych z lat 70, jak i produkowanych współcześnie. To jeden z najpopularniejszych modeli skrzyń w USA, przeznaczony do ciężkiej pracy w trudnych warunkach. Jest tak dobry, że nikt nawet nie myśli o modyfikowaniu jego konstrukcji. – Dla mnie niezwykle istotną cechą była możliwość zamontowania do niego przystawki odbioru mocy, której prędkość pracy można niemal dowolnie zmieniać – wystarczy po prostu zmienić przełożenie – mówi Darek. – W sumie mam wybór aż 20 różnych przełożeń, tak więc dostosowanie prędkości wyciągarki do prędkości kół to zwykła pestka.

IMG_6632Dotychczasowy Jeep Darka wyróżniał się spośród rywali słusznym wzrostem, który brał się z zastosowania mostów portalowych i dużych, 35-calowych kół. EVO II również jest wyposażony w zwolnice (jak zawsze Volvo Lapplandera), a nawet jeszcze większe, bo 36-calowe koła, ale mimo to... jest niższy. Ma około 1.80 metra wysokości i bardzo nisko położony środek ciężkości. – Nad wyborem mostów nie zastanawiałem się nawet przez chwilę – opowiada zwycięzca Croatii Trophy 2006. – Mosty Lapplandera są bardzo mocne i niezawodne. Przez 5 lat eksploatacji na przeróżnych rajdach tylko raz rozsypały się satelity w przednim mechanizmie różnicowym i raz – na własne życzenie – urwałem przegub.

Mosty Volvo wymagają specyficznych hamulców, które do poprzedniego Jeepa zostały zbudowane od zera. Tym razem po długich pracach udało się zamontować profesjonalne hamulce AP Racing, których nie powstydziłby się nawet Sébastien Loeb – to już element z najwyższej półki WRC. „Standardowe” hamulce pozwoliły zamontować magnesowe felgi BRAID, ważące zaledwie po 10 kilogramów. Na nie nałożono jedyne „słuszne” opony na rajdy ekstremalne, czyli 36-calowe Simexy – największe zresztą, jakie oferuje ta firma.

Przednie koła zawieszone są na wahaczach z Patrola GR, zaś tylne – na podzespołach landroverowskiego Britparta (Darek nie zna pojęcia „czystości gatunkowej”...). Przy każdym z kół zamontowane są dwa rajdowe amortyzatory Öhlins, z który każdy otoczony jest „na oko” cienką, ale w rzeczywistości niesamowicie twardą sprężyną Eibach.

Bazą dla wszystkich wymienionych elementów jest rama... Land Rovera! – Teoretycznie więc mógł powstać Land Rover, ale zanadto kocham Jeepy, aby z nich rezygnować – śmieje się Darek. – W praktyce z oryginalnej ramy pozostały jedynie podłużnice, które idealnie nam spasowały. Nie zmienialiśmy też miejsc mocowania wahaczy.

Opisane powyżej elementy, połączone w całość, ważyły 1400 kilogramów (szczególnie masywny jest zespół napędowy), co oznaczało, że cała reszta musiała – zgodnie z założeniem – zamknąć się w maksimum 400 kilogramach (a jeszcze lepiej 300 kg). Auto wykańczane jest więc obecnie ultralekkimi materiałami i podzespołami.

Z tyłu zamontowano mechaniczną wyciągarkę z... transportera opancerzonego BRDM, która wbrew pozorom waży jednak niewiele, ponieważ jej korpus wykonany jest z aluminium. Przed nią (patrząc od tylnego zderzaka) miejsce zajął elektryczny Warn. „Mechanik” napędzany poprzez PTO z reduktora ma linę wyprowadzoną na przód auta; „elektryk” służy do wyciągania do tyłu oraz – dzięki bloczkom – pomaga przy bocznej asekuracji. Do obu wyciągarek pilot ma idealny dostęp. Znamienne jest, że drążek sterujący wyciągarką mechaniczną, jest położony najbliżej (spośród wszystkich lewarków) fotela kierowcy. Wiadomo więc, który z nich będzie używany najczęściej...

Przed wyciągarkami a za fotelami zawodników (które póki co leżą jeszcze nierozpakowane – a będą to „kubełki” OMP) Darek umieścił 100-litrowy zbiornik paliwa. – Znajduje się on dokładnie nad tylnym mostem, dzięki czemu środek ciężkości wypadł dokładnie tam, gdzie chciałem.

Deska rozdzielcza jest jeszcze rzeczywistością wirtualną – będzie niezwykle „uboga”, a jej centrum zajmie ultranowoczesny (Loeb też by nie pogardził), super uszczelniony i odporny na uszkodzenia komputer AEM z ciekłokrystalicznym wyświetlaczem. Miejsce znajdzie się również na standardowe wyposażenie rajdowego pilota, m.in. metromierz Terratrip oraz GPS.

IMG_6756Samochód – czego jeszcze nie widać – otrzyma strój Jeepa Wranglera TJ. Oczywiście w koloru czerwonym – nawiasem mówiąc czerwona farba, którą pomalowano klatkę, celebrity news to firmowe „Rosso Corsa” Ferrari... Aby auto było jak najlżejsze, cała karoseria, maska oraz poszycie wykonane będą z włókna węglowego.

Kiedy po raz pierwszy zobaczymy EVO II w akcji? – Najprawdopodobniej na Magam Trophy w Miastku – mówi Darek. – Kończymy budowę, potrzebuję jeszcze kilka tygodni na testy i na koniec maja powinienem być gotowy.

Potem – to niespodzianka – Jeep à la Ferrari zobaczymy na trasie rajdu „Drezno-Wrocław”, gdzie zmierzy się z bardzo szybkimi rajdówkami. Dotąd auta przeprawowe raczej tam nie startowały... W sezonie 2008 Darek z Szymkiem powalczą jeszcze o zwycięstwa w cyklu Poland Trophy i Pucharze Polski. Zwieńczeniem roku ma być ponowny start na malezyjskim Rainforest Challenge. Czy rywali krew zaleje (w kolorze Rosso Corsa)?

Text i foto: Arek Kwiecień / Sigma Pro

Stan na luty 2008:
Pierwsze jazdy testowe:

Inne zmoty:

  • Fał Ósemka Szczurów (2009), czyli Patrol Evo III z Ełku
    Fał Ósemka Szczurów (2009), czyli Patrol Evo III z Ełku
    Po kilku latach taplania się w błocie, znudziło się nam przerabianie i ciągłe ulepszanie wysłużonego już przez kilka sezonów auta. Postanowiliśmy zbudować nową wyścigową przeprawówkę od podstaw. Miała być silna, wygodna, niewysoka i niezawodna… Miała spełniać nasze osobiste wymogi: nie za ciasna dla „Szczura” i nie za obszerna dla „Cichego”… To tak jak idealna kobieta dla nas obu:)
  • Nissan Patrol K160 Pawła Oleszczaka i Maćka Chełmickiego – sprawdzona receptura
    Nissan Patrol K160 Pawła Oleszczaka i Maćka Chełmickiego – sprawdzona receptura
    Zwycięzcą zakończonego niedawno rajdu Drezno-Wrocław 2011 po raz trzeci z rzędu została polska załoga. Takiego finału spodziewać się mogliśmy jeszcze przed rozpoczęciem zawodów, gdyż faworytów żądnych wygranej mieliśmy tak wielu, że zupełnie nieprawdopodobne wydawało się, aby którykolwiek z zagranicznych zawodników był w stanie zagrozić naszym off-roadowym asom. Jednym z głównych pretendentów do zajęcia najwyższego miejsca na podium był duet Paweł Oleszczak-Maciej Chełmicki, który wygrał przed dwoma laty, zapoczątkowując niezwykłą „polską” serię. Później przyszło zwycięstwo Roberta Kufla i Dominika Samosiuka, a w tym roku sukces powtórzyli Marcin Łukaszewski i Magda Duhanik (obie załogi startowały Gratami). Nissan Pawła i Maćka, z nowym silnikiem i lepszym zawieszeniem, w wyniku pechowych awarii nie dotarł niestety do mety tegorocznej edycji rajdu, choć długo plasował się w ścisłej czołówce. Swoje już jednak udowodnił – wygrywając Drezno-Wrocław 2009 czy MT Rally 2011. Z odpowiednią załogą w kabinie to jeden z najlepszych maratończyków Europy.
  • Nissan Navara T1 - nowa broń NAC Rally Team
    Nissan Navara T1 - nowa broń NAC Rally Team

    Gdy Dakar stawiał dopiero pierwsze kroki, 35 lat temu Walijczyk Glyn Hall przeprowadził się do Republiki Południowej Afryki, co wiele lat później miało wywrzeć ogromny wpływ na najsłynniejszy dziś na świecie rajd terenowy. Rajdówki zbudowane przez firmę Hallspeed należą obecnie do światowej ekstraklasy, a jego najnowsze konstrukcje walczą o czołowe lokaty w Dakarze. Nazwisko Halla w dokumentach auta to rękojmia, z którą niewiele się może równać. Papiery na szybką jazdę w terenie ma również Nissan Navara, który przyoblekł niedawno szaty NAC Rally Team.

  • Nie bądź łosiem, wsadź V8 – czyli jak narodził się Szalony Iwan
    Nie bądź łosiem, wsadź V8 – czyli jak narodził się Szalony Iwan
    Po kilku sezonach rajdowania największym dopuszczonym do ruchu quadem – czyli Suzuki Samurajem - doszliśmy do wniosku, że potrzeba nam czegoś więcej: pancernej przeprawówki zdolnej również do pościgania się na szybkich oesach…  Gdy znienacka pojawili się sympatyczni koledzy ze Słowacji, którzy postanowili zakupić poczciwego Samurajka to już nie było wyjścia – budujemy!
  • Land Rover 4000 (2004) - Paweł Oleszczak
    Land Rover 4000 (2004) - Paweł Oleszczak

    Land Rover Defender mknący z prędkością 170 km/h? To niemożliwie - powie każdy, kto widział w akcji tę angielską terenówkę. Land Rover 4000, którym Paweł Oleszczak zwyciężył w tegorocznych Rajdowych Mistrzostwach Polski Samochodów Terenowych, potrafi jednak robić rzeczy niemożliwe.

  • Grat 2 (2009) - Robert Kufel i Dominik Samosiuk
    Grat 2 (2009) - Robert Kufel i Dominik Samosiuk
    Sztywna rama, mocny silnik, mosty portalowe i mechaniczna wyciągarka – taki dotąd obowiązywał przepis na idealną terenówkę przeprawową. Grat 2 należący do Robert Kufla, a skonstruowany przez jego pilota, Dominika Samosiuka, otwiera jednak zupełnie nowy rozdział w off-roadowej książce kucharskiej. Ryzyko budowy nowego auta według zupełnie nowej receptury opłaciło się, czego dowodem są zwycięstwa w Magam Trophy 2009 i Transgothica Maraton 2009, a także bardzo dobre wyniki w Pucharze Polski, Poland Trophy czy rajdzie Drezno-Wrocław. Przyszłość należy do „Kuflowozów” – tę opinię słyszy się coraz częściej.