Land Serwis

ŠKODA Agromobil - praprzodek Yeti

W 1958 roku czechosłowacka Komisja Transportu Ministerstwa Rolnictwa zleciła ŠKODZIE opracowanie małego pojazdu wielozadaniowego o podwyższonych parametrach terenowych.

Brak pojazdu 4x4 dawał się odczuwać nie tylko w czechosłowackim sektorze rolniczym czy leśnym, ale również w energetyce, geodezji czy też w miejscach, gdzie utwardzone drogi były dopiero pieśnią przyszłości. Prace przygotowawcze nabrały tempa u schyłku 1960 roku, gdy do listy potencjalnie zainteresowanych praktycznym wykorzystaniem pojazdu, dołączyło Ministerstwo Obrony.   

Skoda998W pierwszych tygodniach roku 1961 określono wymagane parametry przyszłej konstrukcji: maksymalną prostotę i niezawodność, ładowność ok. 900 kg, wytrzymałość w warunkach terenowych i, co najważniejsze, możliwie duży zakres unifikacji części i podzespołów z seryjnie wytwarzanym modelem Š1202 i właśnie opracowywanym Š1203.  Projekt nabierał kształtów w mateczniku marki - zakładach AZNP Mladá Boleslav, jednak na miejsce przyszłej produkcji wytypowano zakład zewnętrzny – znaną wszystkim miłośnikom motocykli – fabrykę ČZ Strakonice.

Trzy prototypy Š998 ukończono w rekordowym tempie – w marcu 1962 roku. Dwa z nich przekazano do Strakonic, w celu opracowania linii technologicznej, trzeci poddano wyczerpującym, 200-dniowym testom na łącznym dystansie 30 tysięcy kilometrów. Kolejne próby przeprowadziło wojsko na jednym z poligonów, konfrontując egzemplarz przedprodukcyjny z wykorzystywanym powszechnie GAZ-em 69. W międzyczasie, kod prototypu uzupełniono roboczym oznaczeniem Agromobil. Szerokiej opinii publicznej pojazd przedstawiono dopiero jesienią 1964 roku – i to jedynie na łamach jednego z magazynów popularnonaukowych.

Nadwozie projektu Š998 (wykorzystywano także kod Š997Z i nazwę Agromobil) o koncepcji trambusowej było możliwie uproszczone, otwarte, w razie potrzeby zakrywane brezentem. Podwozie, prócz niezależnego zawieszenia wszystkich kół, wyposażono w skrzynię redukcyjną, dołączany napęd osi przedniej oraz blokady obu mechanizmów różnicowych. Mimo szeregu dodatkowych podzespołów, przy wykorzystaniu pełnej ładowności, prześwit pojazdu wynosił nadal imponujące 230 mm. Nie zapomniano o składanych bądź wyjmowanych ławeczkach na bokach ładowni (zapewniających łącznie nawet 10 miejsc siedzących), opuszczanej ramie okiennej i końcówce odbioru mocy dla urządzeń dodatkowych.   

Oddzielne plandeki umożliwiały niezależne odkrycie kabiny kierowcy i przestrzeni ładunkowej, podobnie łatwo demontowało się drzwiczki boczne. Rustykalna konstrukcja zaskakiwała trakcją w terenie, uniwersalnością nadwozia i skutecznością zastosowanych rozwiązań. Z dość niejednoznacznych przyczyn, ta obiecująca konstrukcja pozostała ostatecznie w fazie prototypu.Skoda998_04 Nagłe wstrzymanie projektu nastąpiło w trakcie istotnie zaawansowanych prac przygotowujących produkcję seryjną i zarazem w trakcie rozmów handlowych (m.in. z NRD i Polską). Ostatecznie zbudowano trzy prototypy. Co prawda niektóre źródła wspominają o dwóch kolejnych – seria przedprodukcyjna, planowana na 20 egzemplarzy, która z pewnością nie została ukończona. Do dziś przetrwały dwa modele - jeden możemy zobaczyć w depozycie fabrycznego muzeum w Mladá Boleslav, kolejny - w Muzeum Techniki Wojskowej w Lešanach.  Ponadto, w roku 1965 dwa prototypy pojawiły się na planie sympatycznego musicalu "Kdyby tisíc klarinetů" („Gdyby tysiąc klarnetów”) z Karelem Gottem w jednej z ról.   

Przygotowana i całkiem bliska uruchomienia produkcja seryjna tego pojazdu była szacowana na około 5-8 tysięcy egzemplarzy rocznie, zarówno w odmianach cywilnych, jak i dla wojska. Wprowadzenie pojazdu do wyposażenia armii mogło mu wróżyć całkiem długi staż i systematyczną modernizację. Naprawdę zabrakło zupełnie niewiele, by wśród kolekcjonerskich pojazdów marki ŠKODA był dziś oryginalny reprezentant koncepcji napędu 4x4.
text: Tomasz Orlik / Skoda, fot. archiwum ŠKODY i Autora

Dane techniczne samochodu ŠKODA Agromobil, Typ 998 (oznaczany także 997Z), 1962:

silnik: rzędowy, czterocylindrowy, rozrząd OHV napędzany łańcuchem, chłodzony cieczą, umieszczony z przodu
napęd: kół tylnych, dołączany kół przednich (4x4), dwustopniowa skrzynia redukcyjna, blokady obu mechanizmów różnicowych
średnica cylindra: 72 mm, skok tłoka 75 mm, objętość skokowa 1221 ccm
zasilanie: pojedynczy gaźnik Jikov
moc maksymalna: 47KM przy 4500 obr./min
maksymalny moment obrotowy: 87 Nm/3000 obr./min
skrzynia przekładniowa: manualna, 4-stopniowa, z modelu Š1202
układ hamulcowy: hamulce bębnowe, w następstwie prób terenowych wzmocnione
zawieszenie: niezależne, tylne wahacze wleczone
ciekawostka: nawozie samonośne
wymiary nadwozia: długość 3540 mm, szerokość 1705 mm, wysokość 1940 mm (z plandeką) i 1410 mm (bez plandeki, ze złożoną ramą przednich okien),
rozstaw osi 1900 mm
masa własna: 930 kg
ładowność: 800 kg
ilość miejsc: do celebrity news 10, łącznie z kierowcą
wymiary przestrzeni ładunkowej: długość 1980 mm (przy 2 osobach), szerokość 1590 mm, wysokość pod plandeką 1240 mm
ogumienie: 6.00x16”, obręcze stalowe, bieżnik szosowy, brak w ówczesnym asortymencie przemysłu CSRS odpowiednich opon o profilu terenowym
ilość prędkość maksymalna: 89 km/h
średnie zużycie paliwa: około 10 l/100 km na drogach utwardzonych
liczba zbudowanych egzemplarzy: według różnych źródeł: 3 lub 5 

Skoda998_03

Poczytaj:

  • Terenowa lekkość bytu, czyli (częściowo) aluminiowe nadwozie Wranglera 2018
    Terenowa lekkość bytu, czyli (częściowo) aluminiowe nadwozie Wranglera 2018

    Jeep Wrangler nowej generacji, którego premiery spodziewać się możemy w przyszłym roku, będzie posiadał nadwozie wykonane częściowo z aluminium. Na pewno mowa o drzwiach i masce silnika, a spodziewać się możemy jeszcze innych niespodzianek.

  • Rarytasy SEMA Show 2014
    Rarytasy SEMA Show 2014
    W Las Vegas trwają właśnie targi tuningowe SEMA Show, na których ważną rolę odgrywają terenówki. Jak wiecie, Amerykanie mają sporo fantazji (i pieniędzy), tak więc jak co roku jest na czym zawiesić oko. Póki co przygotowaliśmy dla Was niewielką galerię różnokolorowych cudeniek, również nieoff-roadowych, bo i te budzą nasz niekłamany podziw. W niedalekiej przyszłości spodziewajcie się dużo większej galerii zdjęć oraz bliższych prezentacji najciekawszych rarytasów.
  • Rajdowa Toyota RAV4. Born in the U.S.A.
    Rajdowa Toyota RAV4. Born in the U.S.A.

    Toyota zaprezentowała w Las Vegas nową rajdówkę RAV4, która wystartuje w serii 2015 Rally America.

  • Genewa 2016. Nowe modele SsangYonga: XLV i SIV-2
    Genewa 2016. Nowe modele SsangYonga: XLV i SIV-2

    SsangYong przygotowuje na wystawę w Genewie dwie premiery. Będą to modele: XLV - czyli wydłużony Tivoli o zwiększonej przestrzeni bagażowej oraz hybrydowy SIV-2 - średniej wielkości SUV klasy wyższej.

  • Rafał Sonik przed rajdem Dakar 2016:  Stawiam sobie jeden cel – popełnić jak najmniej błędów
    Rafał Sonik przed rajdem Dakar 2016: Stawiam sobie jeden cel – popełnić jak najmniej błędów

    W środowe przedpołudnie w Paryżu odbyła się tradycyjna konferencja prasowa poprzedzająca start Rajdu Dakar. Organizatorzy zdradzili kilka szczegółów trasy oraz podali pełną listę startową we wszystkich klasach. Na początku 2016 roku wyzwanie podejmie 11 Polaków, pośród których największe szanse na sukces ma ponownie Rafał Sonik.

  • TERENOWO.PL za granicą, czyli polskie Jimny EVO6 w brytyjskim
    TERENOWO.PL za granicą, czyli polskie Jimny EVO6 w brytyjskim "4x4 Magazine"

    Jimny EVO6 Marcina Małolepszego i Łukasza Kożuchowskiego zna (a przynajmniej kojarzy) większość polskich off-roaderów. Nieduże, niskie autko na niezależnym zawieszeniu wyróżnia się na tle typowych zmot przeprawowych. Ale nie chodzi tu jedynie o wygląd, a ogromne możliwości, dzięki którym odnosi sukcesy w ekstremie. Tajemnice konstrukcji polskiego powtor(k)a teraz znane będą również na Zachodzie za sprawą jego opisu, który trafił - przy skromnym udziale redakcji TERENOWO.PL - na łamy najważniejszego magazynu off-roadowego w Wielkie Brytanii - "4x4 Magazine".